កុំមើលរំលង! ឃាតករលាក់មុខមិនចាញ់កូវីដ១៩ ខ្យល់ពុលបរិយាកាស​ធ្វើ​ឲ្យ​មនុស្ស​លើផែនដី ខាតអាយុ ជិត​២ឆ្នាំ
Connect with us

គួរដឹង

កុំមើលរំលង! ឃាតករលាក់មុខមិនចាញ់កូវីដ១៩ ខ្យល់ពុលបរិយាកាស​ធ្វើ​ឲ្យ​មនុស្ស​លើផែនដី ខាតអាយុ ជិត​២ឆ្នាំ

នៅពេល ប្រទេស​ជាច្រើន​កំពុង ប្រជែង​គ្នា ស្រាវជ្រាវ​រកវ៉ាក់សាំង ដើម្បី បង្រ្កាប​ជំងឺកូវីដ​១៩ ដែល​សម្លាប់​មនុស្ស​ជាង ៦សែននាក់ គេ​ភ្លេច មិនបាន​ចាប់អារម្មណ៍ ឃាតករ​មួយទៀត ដែល​គ្រោះថ្នាក់ សម្រាប់​សុខភាព​មនុស្សលោក មិនចាញ់កូវីដ នោះ គឺ​ខ្យល់ពុល​បរិយាកាស។ តាម​សន្ទស្សន៍​ស្តីពី​គុណភាព​ខ្យល់​សម្រាប់​ជីវិត ដែលផលិត​ឡើង​ដោយ​វិទ្យាស្ថាន​គោលនយោបាយ​ថាមពល​នៃ​សកលវិទ្យាល័យ Chicago ខ្យល់ពុល​បរិយាកាស​កាត់បន្ថយ​អាយុ​របស់​មនុស្ស ជិត ២ឆ្នាំ។

នៅក្នុង​សន្ទស្សន៍ ស្តីពីគុណភាពខ្យល់ ដែល​ផ្តោត​ទៅ​លើ​ផលប៉ះពាល់​នៃ​ធាតុល្អិតឆ្មារ នៅក្នុង​ខ្យល់ពុល​បរិយាកាស គេ​ឃើញថា ខ្យល់ពុល​បរិយាកាស ដែល​ភាគច្រើន​មានប្រភពចេញមក​ពី​រោងចក្រ​ដុតធ្យូងថ្ម នៅ​តែ​មាន​កម្រិតច្រើន នឹង ថេរ នៅ​២​ទសវត្សរ៍​ចុងក្រោយនេះ។

បរិមាណ​ខ្យល់ពុលបរិយាកាសបាន​ថយចុះ គួរ​ឲ្យ​កត់សំគាល់​នៅប្រទេស​ចិន បើទោះបី​ជា​ប្រទេស​នេះ​ពឹងផ្អែក​ច្រើន​លើ​ថាមពល​បាន​មកពី​ធ្យូងថ្ម។ ប៉ុន្តែ នៅ​ឥណ្ឌា និង​បង់ក្លាដែស ខ្យល់ពុល​បរិយាកាស​មាន​លក្ខណៈ​ធ្ងន់ធ្ងរ រហូត​ទៅ​កាត់បន្ថយ​ជីវិត​មនុស្ស នៅតាម​តំបន់​ខ្លះ ដល់​ទៅជិត ១០ឆ្នាំ។

គេ​វាយតម្លៃថា ១ភាគ៤​នៃ​មនុស្ស​នៅលើ​ផែនដី រស់នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​អាស៊ីខាងត្បូង​ចំនួន ៤ ដែល​មាន​ខ្យល់ពុលបរិយាកាស​ធ្ងន់ធ្ងរ ដូចជា បង់ក្លាដែស ឥណ្ឌា ប៉ាគីស្ថាន និង​នេប៉ាល់។ សន្សសន៍ គុណភាព​ខ្យល់​រកឃើញថា ប្រជាជន​នៅ​ប្រទេស​ខាងលើ​ត្រូវ​ខាតអាយុរស់នៅ​ជាមធ្យម ៥ឆ្នាំ បន្ទាប់​ពី​ប្រឈម​នឹង​ការដកស្រូប​យក​ធាតុល្អិតឆ្មារ ក្នុង​ខ្យល់បរិយាកាស ដែល​មាន​ចំនួនកើនឡើង ដល់​ទៅ​៤៤% នៅក្នុង​រយៈពេល ២០ឆ្នាំ​ចុងក្រោយនេះ។ បង់ក្លាដែស​ជា​ប្រទេស​ដែល​មាន​ខ្យល់ពុលបរិយាកាស​អាក្រក់ជាងគេ​ក្នុង​លោក ចំណែក ប្រជាជន​ឥណ្ឌា ជាង ២៥០​លាននាក់ ដែលរស់នៅភាគខាងជើង ប្រទេស​កំពុង​ប្រឈម​នឹង​ការខាតបង់ អាយុ ៨ឆ្នាំ បើសិន ជា​គុណភាពខ្យល់​សម្រាប់​ដកដង្ហើម នៅ​តែ អាក្រក់ ដូចសព្វថ្ងៃនេះ។

ខ្យល់ពុល​បរិយាកាស​ក៏កំពុង​ជា​ក្តីកង្វល់​ខ្លាំង​ណាស់ នៅតំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ជាទី ដែល ផ្សែង ចេញមកពី ភ្លើងឆេះព្រៃ ការដុតរានដី​ធ្វើចំការ កំពុង​រួមផ្សំ​ជាមួយ​ផ្សែងរថយន្ត ដើម្បី បំពុលបរិយាកាស។ មនុស្ស​៨៨ភាគរយ នៃ​ប្រជាជន ៦៥០​លាននាក់ នៃ​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍ កំពុងរស់នៅក្នុង​តំបន់​ដែល​ខ្យល់ពុល​បរិយកាស​បានកើនហួសកម្រិត ដែល​កំណត់​ដោយ​អង្គការ​សុខភាពពិភពលោក។

អឺរ៉ុប អាមេរិក និងជប៉ុន​ជា​ដើម បាន​កែលម្អ​គុណភាព​ខ្យល់​បរិយាកាស​ក្នុង​ប្រទេស​របស់ពួកគេ តាមរយៈ ការកាត់បន្ថយ ចរាចរណ៍​រថយន្ត​ដែល​បញ្ចេញ​ផ្សែងពុល​ខ្លាំង ឬ​ងាក​ទៅប្រើ​ថាមពល​ដែលមិន​បញ្ចេញ​ផ្សែងពុល ដូចជា​ធ្យូងថ្ម​ជាដើម។ ប៉ុន្តែ យ៉ាងណាក៏ដោយ តាមសន្ទស្សន៍​គុណភាពខ្យល់ ប្រជាជន​ប្រុសស្រី ក្មេងចាស់ នៅបណ្តា​ប្រទេស​ខាងលើ នៅ​តែអាច​ខាត​អាយុ ២ឆ្នាំ ដោយសារ​ខ្យល់ពុលបរិយាកាស។

ខ្យល់ពុល​បរិយាកាស ជាគ្រោះថ្នាក់​គំរាមកំហែង​សុខភាព​មនុស្ស​នៅលើ​ផែនដី។ លោក Michael Greenstone ​អ្នកបង្កើត​សន្ទស្សន៍​គុណភាពខ្យល់​អំពាវនាវ​ឲ្យ​ពិភពលោក ចូលរួមគ្នា សស្រាក់សស្រាំ ដើម្បី​កាត់បន្ថយ ខ្យល់ពុល​បរិយាកាស ឲ្យ​ដូចគេ​ប្រណាំងប្រជែងគ្នា ដើម្បី ស្រាវជ្រាវ​រកវ៉ាក់សាំង បង្រ្កាបជំងឺកូវីដ ព្រោះថា ខ្យល់ពុល​បរិយាកាស គ្រោះថ្នាក់​មិនចាញ់ កូវីដ និង​សាហាវ​សម្លាប់​មនុស្ស​ដោយ​ស្ងប់ស្ងាត់បំផុត។ ការសិក្សា​មួយចំនួន​វាយតម្លៃថា ខ្យល់ពុលបរិយាកាសជា​កត្តា​មួយ ជំរុញ​ឲ្យ​ស្ថានភាព​អ្នកជំងឺ​ដោយសារ​កូវីដ កាន់តែ​ធ្លាក់ធ្ងន់ធ្ងរ៕

ប្រភព៖ www.rfi.fr

គួរដឹង13 hours ago

យល់​ដឹង៖ អ្នកមានពិត និងអ្នកមានក្លែងក្លាយ ក្នុងហ្វេសប៊ុក ខុសគ្នាត្រង់ណា?

ថ្មីៗ13 hours ago

ប្រទេសអាស៊ីមួយនេះសំណាងផ្ទួនៗ ខណៈរោងចក្រផលិតកំពូលស្មាតហ្វូន២ ដណ្តើមគ្នាចូលទៅផលិត

គួរដឹង14 hours ago

មេរៀនជីវិត៖ ត្រចៀកស្តាប់បាន ប៉ុន្តែធ្វើមិនដឹងមិនឮព្រោះតែគំនាប ឬកាលៈទេសៈបង្ខំ

ថ្មីៗ14 hours ago

ប្រសើរណាស់! ទីបំផុតសហគ្រាសកសិដ្ឋានមួយនៅកម្ពុជា បានជោគជ័យក្នុងការផលិតត្រីសុខភាពតាមស្តង់ដារជប៉ុន ដំបូងគេបង្អស់

ថ្មីៗ14 hours ago

លោកឧកញ៉ា ម៉ុង ឫទ្ធី បង្ហោះអារម្មណ៍ពិតរបស់ខ្លួន ខណៈឃើញគេបង្ហោះអួតទ្រព្យសម្បត្តិ ឡាន វីឡា មាសពេជ្រ ពេញ Facebook ស្របពេលប្រទេសប្រឈមវិបត្តិកូវីដ-១៩

Trending

Copyright © 2019 ANARCHAK