លោក ពុយ គា ណែនាំ៩ចំណុច ដើម្បីពិនិត្យឲ្យដឹងថា ព័ត៌មានពិត ឫក្លែងក្លាយ?
Connect with us

គួរដឹង

លោក ពុយ គា ណែនាំ៩ចំណុច ដើម្បីពិនិត្យឲ្យដឹងថា ព័ត៌មានពិត ឫក្លែងក្លាយ?

មួយរយៈចុងក្រោយនេះព័ត៌មានក្លែងក្លាយកំពុងក្លាយជាប្រធានបទក្ដៅគគុក នៅលើពិភពលោក រួមទាំងកម្ពុជាផងដែរ។ កាន់តែផុសផុលអំពីបញ្ហាព័ត៌មានក្លែងក្លាយ គឺស្របពេលនៃការផ្ទុះឡើង នៃជំងឺរលាកផ្លូវដង្ហើមថ្មី Covid-19 ដែលកាន់តែធ្វើឲ្យមានការពុលកាន់តែខ្លាំងនៅក្នុងសង្គម។

ទាក់ទងនឹងព័ត៌មានក្លែងក្លាយនេះ លោក ពុយ គា ត្រូវបានស្គាល់ថាជាអ្នកកាសែតជើងចាស់ និងជាអ្នកឆ្លើយឆ្លងព័ត៌មានឲ្យទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Kyodo របស់ជប៉ុន បានលើកឡើងថា ដើមឡើយគេនិយមហៅថា «ព័ត៌មានចចាមអារ៉ាម» តែបច្ចុប្បន្ននេះ គេនិយមហៅថា «ព័ត៌មានក្លែងក្លាយ»។

ម៉្លោះហើយ តើត្រូវធ្វើយ៉ាងណាដើម្បីដឹងថាព័ត៌មាននោះពិត ឫក្លែងក្លាយ? ឆ្លើយនឹងសំណួរនេះ លោកពុយ គា បានចែករំលែក និងធ្វើបទបង្ហាញមួយនៅឯសន្និសីទសារព័ត៌មានស្ដីពី ចំពោះមុខ Covid-19 និងព័ត៌មានក្លែងក្លាយ នៅភោជនីយដ្ឋានទន្លេបាសាក់២ កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី ១១ មីនា ដោយបានផ្ដល់គន្លឹះ ៩ចំណុចដូចខាងក្រោម៖

  • ទី១. នៅពេលដែលអានព័ត៌មាន គួរពិចារណាលើប្រភពព័ត៌មាននោះ តើបុគ្គលជាអ្នកសរសេរ ជាសកម្មជនហ្វេសប៊ុក ឬចេញមកពីស្ថាប័នព័ត៌មានវិជ្ជាជីវៈ?
  • ទី២. សូមកុំអានតែចំណងជើង សូមអានអត្ថបទទាំងមូលដើម្បីឲ្យដឹងថា ចំណងជើងនោះឆ្លុះបញ្ចាំងទៅនឹងខ្លឹមសារអត្ថបទទាំងមូលដែរឫទេ? ពេលខ្លះចំណងជើងសរសេរដូចជារឿងពិត ប៉ុន្ដែខាងក្នុងអត់មានអ្វីជាអំណះអំណាងទាល់តែសោះ។
  • ទី៣. គួរពិនិត្យមើលអ្នកនិពន្ធ អ្នកសរសេរ តើគាត់ជាអ្នកនិពន្ធ អ្នកសរសេរដែលមានវិជ្ជាជីវៈត្រឹមត្រូវដែរឫទេ?
  • ទី៤. គួរពិនិត្យលើប្រភពព័ត៌មានរបស់អ្នកសរសេរ តើមានប្រភពច្បាស់លាស់ ឫគាត់ដកស្រង់ពីគេ?
  • ទី៥. តើព័ត៌មាននោះមានកាលបរិច្ឆេទត្រឹមត្រូវទេ? ពេលខ្លះគេយករឿងរ៉ាវដែលកើតឡើងកាលពីឆ្នាំមុន ពីរឆ្នាំមុន ឬ៥ឆ្នាំមុន មករំលឹក ឫបង្ហោះឡើងវិញក៏មាន។
  • ទី៦. សំណេរខ្លះគ្រាន់តែជាការកំប្លែងលេង ជាការចំអកឡកឡើយ ដើម្បីជាការកម្សាន្ត ដើម្បីលក់ផលិតផល ឫដើម្បីគ្រាន់តែជាការទាក់ទាញអ្នកអានឲ្យបានច្រើនតែប៉ុណ្ណោះ។
  • ទី៧. តើអ្នកសរសេរវាយតម្លៃ ឬសន្និដ្ឋានរឿងនោះដោយខ្លួនឯង ដោយមានចេតនាលំអៀង ឬដាក់កំហុសលើភាគីម្ខាងទៀត ឬយ៉ាងណា?
  • ទី៨. អត្ថបទមានដកស្រង់ពីអ្នកជំនាញ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងសាច់រឿងដែលខ្លួនសរសេរនោះដែរឬទេ? ឧទាហរណ៍ ករណី Covid-19 ទាមទារដាច់ខាតត្រូវសួរទៅក្រសួងសាមីនោះ គឺក្រសួងសុខាភិបាល ព្រោះមានតែក្រសួងសុខាភិបាល ឬវិទ្យាស្ថានជាតិ ប៉ាស្ទ័រ ទេ ដែលអាចបញ្ជាក់ថា បុគ្គលណាម្នាក់ពិតជាបានឆ្លងវវីរុសនេះពិតមែន។
  • ទី៩. អត្ថបទបំផុសឲ្យមានការភ័យខ្លាច និងប្រុងប្រយ័ត្នហួសពីការពិត។ រឿងបែបនេះ ធ្លាប់កើតមានឡើងរដ្ឋតិចសាស សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលពេលនោះមានគ្រួសារមួយ មានសមាជិក ៥នាក់ ត្រូវបានគេយកសំណាកដើម្បីពិនិត្យមើលមេរោគឆ្លង អេបូឡា ប៉ុន្ដែអត្ថបទព័ត៌មានមួយបែរជាសរសេរថាពលរដ្ឋអាមេរិកាំងក្នុងស្រុកមួយនេះ ត្រូវបានគេបង្ខាំងទុកឲ្យនៅឆ្ងាយពីគេ ព្រោះខ្លាចចម្លងដល់អ្នកដទៃ។

ទាំង៩ចំណុចខាងលើនេះ គឺជាការចែករំលែកពី អ្នកកាសែតជើងចាស់ លោក ពុយ គា ដើម្បីឲ្យដឹងថា តើព័ត៌មានប្រភេទណាជាព័ត៌មានពិត ឬក្លែងក្លាយ?

អត្ថបទ៖ ប៊ិន ប៊ុណ្ណា

ប្រភព៖ news.sabay.com.kh

មតិយោបល់

ថ្មីៗ7 hours ago

កោតសរសើរនូវទឹកចិត្ត! Bill Bates សុខចិត្តចំណាយរាប់ពាន់លានដុល្លារ ពន្លឿនការធ្វើតេស្តវ៉ាក់សាំងប្រឆាំង COVID-19 ៧ កន្លែងក្នុងពេលតែ១

គួរដឹង8 hours ago

ប្រយ័ត្ន! វីរុសកូរ៉ូណា អាចលាក់ខ្លួននៅលើទូរសព្ទដៃបានរយៈពេល ៩ ថ្ងៃ ប្រសិនបើអ្នកមិនសម្អាតវាចេញ

គួរដឹង8 hours ago

 “អានសៀវភៅច្រើន វានឹងបង្រៀនយើងឱ្យចេះមើលនូវអ្វីដែលសៀវភៅមិនមានសរសេរឱ្យដឹង ឬអ្នកប្រវត្តិសាស្រ្តខ្លះមិនបានរៀបរាប់ឱ្យចេះដឹង”

ពីនេះពីនោះ11 hours ago

សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន បង្កើនប្រាក់ឧបត្ថម្ភគ្រូពេទ្យនៅជួរមុខ កំពុងប្រយុទ្ធប្រឆាំង COVID-19

ពីនេះពីនោះ13 hours ago

អាសូរណាស់ ! ដោយសារតែ កូរ៉ូណា មិនអាចចេញទៅបិណ្ឌបាតចង្ហាន់បាន ព្រះសង្ឃក្នុងវត្តមួយនាំគ្នាចុះបេះកំប្លោកមកស្លម្ជូរត្រីឆ្អើរ

ថ្មីៗ3 weeks ago

ជា្របជាដំណឹង!!! ចាប់ពីថ្ងៃស្អែកនេះទៅ អ្នកភ្នំពេញនៅតាមតំបន់ទាំងនេះនឹងដាច់ភ្លើង ៣ ថ្ងៃជាប់គ្នា

គួរដឹង4 weeks ago

ត្រូវដឹង! វេជ្ជបណ្ឌិត គួច ម៉េងលី ប្រាប់​​ថ្នាំ​​​បំបាត់​ឈឺ​ក្បាល​ដោយ​​គ្មាន​​មូល​​ហេតុ​ ដែលអ្នក​គួរយល់​​ដឹង

ថ្មីៗ3 weeks ago

អរគុណណាស់!! មេ Facebook និងមេ Microsoft ផ្តល់បច្ចេកវិទ្យាពិសេសដល់កម្ពុជា សំរាប់ពិនិត្យរកអ្នកសង្ស័យផ្ទុកវីរុសកូរ៉ូណា

ពីនេះពីនោះ4 weeks ago

ក្រសួងពាក់ព័ន្ធ ជួយមើលផង!ក្មេងស្រីម្នាក់ថាសង្សានាងកើត ជំងឺកូរ៉ូណាស្លាប់ហើយ នៅកំពង់សោម (មានវីដេអូ)

ពីនេះពីនោះ2 weeks ago

សម្តេចតេជោ ចេញបញ្ជាហាមមិនឲ្យប្រជាជនវៀតណាមចូលមកកម្ពុជា ចាប់ពីថ្ងៃទី ២០ ខែមីនានេះតទៅ ខណៈវៀតណាម​បិទព្រំដែនជាមួយកម្ពុជាជាឯកតោភាគី

Trending

Copyright © 2019 ANARCHAK