តើវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុពិភពលោកឆ្នាំ ២០០៨ កើតឡើងដោយសារតែមូលហេតុអ្វី?
Connect with us

គួរដឹង

តើវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុពិភពលោកឆ្នាំ ២០០៨ កើតឡើងដោយសារតែមូលហេតុអ្វី?

មានមនុស្សមិនតិចទេប្រាកដជាចាំបានហើយថា កាលពីប្រមាណជា១០ឆ្នាំមុន ពោលគឺនៅក្នុងកំឡុងឆ្នាំ ២០០៨ មានវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុដ៏ធ្ងន់ធ្ងរមួយបានកើតឡើងទូទាំងពិភពលោក ដែលកាលនោះកុំថាឡើយមហាអំនាចសេដ្ឋកិច្ចអាមេរិច សូម្បីតែប្រទេសកម្ពុជាដែលជាប្រទេសកំពុងតែអភិវឌ្ឍន៍ក៏ទទួលរងគ្រោះដោយសារវិបតិ្តមួយនេះដែរ។

តើវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុពិភពលោកឆ្នាំ ២០០៨ កើតឡើងដោយសារតែមូលហេតុអ្វី?

ហេតុផលដែលធំបំផុតនៅពីក្រោយការបែកខ្ញែកនូវវិស័យហិរញ្ញវត្ថុ ដែលធ្វើអោយប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកស្ទើរតែទាំងស្រុងនោះគឺ ដោយសារតែបញ្ហាដែលវិស័យហិរញ្ញវត្ថុនេះមិនបានអនុម័តតាមច្បាប់ត្រឹមត្រូវនៅក្នុងការចែកចាយប្រាក់ចូលទៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ច។

ប្រភពនៃបញ្ហានេះដំបូងបំផុតគឺកើតឡើងនៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិច ពោលគឺនៅពេលដែលមនុស្សចាប់ផ្តើមខ្ចីប្រាក់យ៉ាងច្រើនពីធនាគារ ប៉ុន្តែពួកគេពុំមានសមត្ថភាពនៅក្នុងការសងវិញ។ ជាទូទៅ ការប្រាក់នៅធនាគារតែងមានជាជម្រើសសម្រាប់អោយអ្នកកម្ចីជ្រើសរើស ថាតើគេចង់ខ្ចីប្រភេទការប្រាក់ថែរ រឺផ្លាស់ប្តូរតាមរយះកាល។

ដោយសារតែអាមេរិចធ្លាប់មានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចម្តងរួចមកហើយដែលធ្វើអោយមនុស្សមិនមានប្រាក់សម្រាប់បង់អោយធនាគារវិញ ដូច្នេះដើម្បីជួយអោយសេដ្ឋកិច្ច និងវិស័យហិរញ្ញវត្ថុបានដំណើរការដូចធម្មតាវិញ ធនាគារកណ្តាលអាមេរិចបានសម្រេចអោយបានកម្ចីក្នុងអត្រាការប្រាក់ពិសេស ពោលគឺទាបរហូតដល់ទៅ ១.២៥%តែប៉ុណ្ណោះក្នុងមួយឆ្នាំ។

ជាមួយនឹងអត្រាការប្រាក់ដ៏ទាបបែបនេះ វាធ្វើអោយទីផ្សារអចលនទ្រព្យចាប់ផ្តើមដំណើរការយ៉ាងខ្លាំង ពោលគឺមនុស្សចាប់ផ្តើមនាំគ្នាខ្ចីទិញអចលនទ្រព្យទុក ទាន់ពេលការប្រាក់នៅទាប។ ប៉ុន្តែមានរឿងមួយដែលពួកគេមិនបានដឹង គឺថាការប្រាក់នោះមិនមែនថេរនោះទេ ពោលគឺកាលណារយះពេលកាន់តែយូរ ការប្រាក់ឡើងកាន់តែខ្លាំង ដោយច្រើនជាងមុនដល់ទៅជាង ៥ រឺ៦ដងឯណោះ។

បាតុភូតនេះធ្វើអោយអ្នកដែលទិញអចលនទ្រព្យទាំងនោះមិនមានសមត្ថភាពនៅក្នុងការបង់ប្រាក់ប្រចាំខែអោយធនាគារ ខណះដែលតម្លៃអចលនទ្រព្យចាប់ផ្តើមមានការធ្លាប់ចុះ ព្រោះថាសំនង់អាគារបានសាងសង់មកច្រើនលើសពីតម្រូវការទៅហើយ។

ដូច្នេះអចលនទ្រព្យដែលពួកគេទិញហើយត្រូវបានធ្លាក់ចុះនៅក្នុងតម្លៃទាបបំផុតដែលពួកគេមិនអាចលក់បាន ខណះដែលការប្រាក់ពីធនាគារបានកើនឡើងមិនស្រាកស្រាន្ត។ បញ្ហនេះបានរាលដាលបន្តទៀតទៅដល់ប្រទេសផ្សេងៗ ជាពិសេសប្រទេសដែលប្រើប្រាស់លុយដុល្លារ ដូចជាប្រទេសយើងជាដើម៕

អត្ថបទល្អផ្សេងទៀត៖ កំណើនឥទ្ធិពលលើហិរញ្ញវត្ថុពិភពលោករបស់អាស៊ី៖ ឧបសគ្គ និងឳកាស

ខណៈពេលដែលអ៊ឺរ៉ុបកំពុងដោះសា្រយបញ្ហាពីការដើរចេញរបស់អង់គ្លេស ហើយអាមេរិកមិនសូវខ្វល់ខ្វាយពីប្រទេសដទៃ អាស៊ីកំពុងតែបង្កើនឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួនលើហិរញ្ញវត្ថុ និងពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក។ សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ីក៏កំពុងតែរីកចម្រើនលឿនខ្លាំងណាស់ដែរ ជាពិសេសប្រទេសចិន។​

១. ឥទ្ធិពលដែលកំពុងកើនឡើងរបស់អាស៊ី

នៅឆ្នាំ ២០៥០ អាស៊ីនិងមានចំណែកច្រើនជាងពាក់កណ្តាកនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបរបស់ពិភពលោកដែលកើនឡើងតិចជាង ៤០%ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន នេះបើយោងតាមការព្យាករណ៍មួយរបស់ The Economist Intelligence Unit។

ដូចគ្នាដែរ ខណៈដែលអាមេរិកកំពុងតែជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចធំជាងគេរបស់ពិភពលោក វាអាចនិងត្រូវបានវ៉ាដាច់ដោយចិន និងឥណ្ឌានៅឆ្នាំ ២០៥០។ បន្ទាប់មកទៀត ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីត្រូវបានរំពឹងទុកថានិងក្លាយជាជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចលេខ ៤ និងប្រេស៊ីលលេខ ៥។

ប្រទេសនៅអាស៊ីដូចជា ប្រទេសចិន បានបង្កើនទំនាក់ទនងដ៏គួរឲ្យកត់សម្គាល់ផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងពាណិជ្ជកម្មជាមួយផ្នែកដទៃនៃពិភពលោក។ គិតត្រឹមខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៦ ចិនបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងផ្លាស់ប្តូររូបិយប័ណ្ណចជាមួយធនាគារកណ្តាលចំនួន៣៥ ដែលមានទឹកប្រាក់ប្រមាណ ៥៥០ពាន់លានដុល្លារ។ បណ្ទិត Fan Zhang Miaojie Yu និង Jiantou Yu នៃសាកលវិទ្យាល័យប៉េកាំងបានវិភាគថាកិច្ចព្រមព្រៀងទាំងនោះបានចុះហត្ថលេខានៅកំឡុងឆ្នាំ ២០០០ និង​២០១៦ ដែលវាអាចបង្កើនតម្លៃពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីរវាងចិន និងដៃគូចំនួន ៣០.៤%។

២. ឧបសគ្គ និងការផ្លាស់ប្តូរសំខាន់ៗ

ប៉ុន្តែឥទ្ធិពលដែលកំពុងកើនឡើងរបស់អាស៊ីអាចនិងជួបឧបសគ្គមួយចំនួនដែលត្រូវដោះស្រាយ ដូចជាទីផ្សារហ៊ុនរបស់អាស៊ីកំពុងតែក្លាយជាអ្នកបណ្តាលឲ្យមានការភាពរង្គោះរង្គើផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ នេះបើតាម បណ្ឌិត Hwee Kuan Chow នៃសាកលវិទ្យាល័យ Singapore Management University។

ការកាត់បន្ថយការគ្រប់គ្រងលើទីផ្សារហ៊ុន និងការបើកសេរីនូវគណនេយ្យហិរញ្ញវត្ថុក្នងសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារ បានបង្កើនទំនាក់ទំនងរបស់ទីផ្សារអាស៊ីជាមួយទីផ្សារពីភពលោក។ ប៉ុន្តែចំនួនលើសពីតម្រូវការដ៏ច្រើននៃពាណិជ្ជកម្មផលិតក្នងប្រទេសអាស៊ីបូព៌ាក៏ធ្វើឲ្យប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់ទីផ្សារការងារក្រៅប្រទេសផងដែរ។ ឧទាហរណ៍ ប្រទេសចិនជាអ្នកនាំចេញឈានមុខគេនៃផលិតផលអេឡិចត្រូនិក។​ តម្លៃនៃការនាំចេញមានចំនួនលើសចំនួនសរុបបូកចូលគ្នារបស់ប្រទេសនាំចេញ ១៦ទៀត។ បើយោងតាមការស្រាវជា្រវរបស់បណ្ឌិត Willem Thorbecke  ពីវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវសេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម និងឧស្សាហកម្ម ភាគច្រើននៃតម្លៃបន្ថែមទៅលើការនាំចេញផលិតផលអេឡិចត្រូនិករបស់ចិនបានមកពី ផ្នែកនិងគ្រឿងតម្លើងនាំមកពីតៃវ៉ាន់ កូរ៉េខាងត្បូង ជប៉ុន និងអាស៊ាន។

៣. ទស្សនៈវិស័យរបស់អាស៊ី

ខណៈដែលឥទ្ធិពលលើហិរញ្ញវត្ថុសកលលោករបសអាស៊ីកំពុងកើនឡើង វាគួរតែមានការបង្កើនសមត្ថភាពរបស់ស្ថាប័នក្នុងតំបន់ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាដែលអាចកើតមានឡើង។

កិច្ចព្រមព្រៀងគំនិតផ្តួចផ្តើមឈាងម៉ៃ ដែលជាកិច្ចព្រមព្រៀងផ្លាស់ប្តូររូបិយប័ណ្ណសម្រាប់អាស៊ាន ចិន ជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូង បច្ចុប្បន្នមានទំហំទឹកប្រាក់ប្រមាណ ២៤០ ពាន់លានដុល្លារ។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ សមាជិកអាចប្រើប្រាស់បានត្រឹម ៣០%នៃបរិមាណកម្ចីអតិបរមាពីកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ។ ដើម្បីឲ្យវាឈានដល់ចំនួន ១០០% វាត្រូវការចូលរួមពីប្រទេសជាសមាជិក ក៏ដូចជាការខិតខំប្រឹងប្រែងកសាងសមត្ថភាព។ ការកាត់បន្ថយការគ្រប់គ្រងពាណិជ្ជកម្ម និងការបើកសេរីជាងមុនក៏មានសារៈសំខានផងដែរ។ ខណៈដែលការចរចារផ្នែកពាណិជ្ជកម្មមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយនិងនយោបាយក្នុងស្រុករបស់ប្រទេសនីមួយៗ វាគួរតែមានទស្សនៈវិស័យរួមមួយសម្រាប់តំបន់។

មតិយោបល់

ពេញនិយម